Kategoriler
Bankacılık

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Ne Yapar?

Merkez Bankası; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın temel amacı, fiyat istikrarını sağlamaktır. TCMB, fiyat istikrarını sağlarken uygulayacağı para politikasını ve kullanacağı para politikası araçlarını doğrudan kendisi belirler.

Mevduat ve kredi işlemlerinde uygulanacak faiz oranları, çekle ödemeler, bankalar tarafından ayrılması gereken zorunlu karşılıklar, banknot basımı, Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanunu kapsamındaki bazı kambiyo uygulamaları gibi para piyasasını etkileyen önemli düzenlemeler, Merkez Bankası tarafından yapılır.

Merkez Bankası

TCMB, yaptığı bu düzenlemeler ile piyasadaki kayıtlı para miktarını değiştirme, faiz oranları ve döviz fiyatlarını yönlendirme gibi bir etkiye sahip olur. TCMB, banka ve para piyasasının en güçlü ve belirleyici gücüdür. TCMB’nın temel görevleri arasında; açık piyasa işlemleri yapmak, hükümetle birlikte TL’nin iç ve dış değerini korumak için gerekli tedbirleri almak, kur rejimini belirlemek, finansal sistemde istikrar sağlamak amacıyla para ve döviz piyasaları ile ilgili düzenleyici tedbirleri almak, malî piyasaları izlemek vardır.

Merkez Bankası

Temel yetkileri arasında ise banknot ihracı, hükümetle birlikte enflasyon hedefinin belirlenmesi ve buna uyumlu para politikasının saptanması; kanunda belirtilen para politikası araçlarını kullanmak ve uygun bulacağı diğer para politikası araçlarını da doğrudan belirlemek ve uygulamak; nihaî kredi mercii olarak bankalara kredi vermek; malî piyasaları izlemek amacıyla bankalar ve diğer malî kurumlardan ve diğer kuruluşlardan gerekli bilgileri istemek, istatiksel veri toplamak bulunmaktadır.

Aynı Zamanda Merkez Bankası;

TCMB: Gönderen ile alıcı arasında yapılan para transfer işlemine aracılık eden kurumdur. EFT Merkezini ve EFT iletişim ağını işleten, katılımcılarda kurulu bulunan aktarıcı bilgisayarların işletimini kontrol eden ve destek hizmetleri veren T.C. Merkez Bankası bünyesinde bulunan birimdir.

Bilindiği gibi bir ülkenin ödemeler bilançosunu; Cari İşlemler, Sermaye Hareketleri ve Merkez Bankasının (Altın ve Döviz) rezerv hareketleri oluşturmaktadır.

Tacir olan ve tacir olmayan kişilere verilecek çekler ile hamiline düzenlenecek çekler, açıkça ayırt edilebilecek biçimde bastırılır. Çeklerin baskı şekli TCMB tarafından belirlenmiştir.

Firma ve gerçek kişilerin çek yasaklısı olup olmadıkları TCMB aracılığıyla sorgulanır.

TCMB’ nin 10 Mayıs 2018 Tarihli Banka Meclisi onayı uyarınca; Çek Takası İşlemlerinden Takas, Mutabakat ve Risk Yönetimi işlemlerinin İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş. (Takasbank) aracılığı ile yürütülmesine karar verilmiş, bu kapsamda; TCMB tarafından 09 Haziran 2018 tarih ve 30446 sayı numarası ile Resmi Gazetede yayımlanan “Çek Takas Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik” hükümlerince 02/07/2018 tarihi itibari ile TCMB’nin BTOM üzerindeki sevk ve idare rolü sonlandırılmıştır.

“Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Ne Yapar?” için 7 yanıt

Hazine Müsteşarlığı’nın görevleri, ilgili kanunda şöyle düzenlenmiştir: Ekonomi politikalarının tespitine yardımcı olmak ve bu politikalar çerçevesinde hazine işlemleri, kamu finansmanı, kamu iktisadî teşebbüsleri ve devlet iştirakleri, ikili ve çok taraflı dış ekonomik ilişkiler, uluslararası ve bölgesel ekonomik ve malî kuruluşlarla ilişkiler, yabancı ülke ve kuruluşlardan borç ve hibe alınması ya da verilmesi, ülkenin finansman politikaları çerçevesinde sermaye akımlarına ilişkin düzenleme ve işlemlerin yapılması, bankacılık ve sermaye piyasası, yurt dışı müteahhitlik hizmetleri, sigorta sektörü ve kambiyo rejimine ilişkin faaliyetler ile yatırım ve yatırım teşvik faaliyetlerini düzenlemek, uygulamak, uygulamanın izlenmesi ve geliştirilmesine ilişkin esasları belirlemek.
Hazine Müsteşarlığı, Başbakanlık’a bağlıdır ve Başbakanlık, Müsteşarlığın yönetimi ile ilgili yetkilerini bir Devlet Bakanı aracılığı ile kullanabilir. Hazine Müsteşarlığı’nın ana hizmet birimleri, Kamu Finansmanı, Kamu İktisadi Teşebbüsleri, Dış Ekonomik İlişkiler, Banka ve Kambiyo, Sigortacılık, Yabancı Sermaye, Teşvik ve Uygulama ile Ekonomik Araştırmalardır.

Diğer Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar da;
TCMB:
Para politikasını, fiyat istikrarını sağlayacak biçimde belirleyip uygulayan kurumdur.
Hazine Müsteşarlığı:
Ekonomi politikalarının belirlenmesine yardımcı olan ve kamu finansmanını yöneten kurumdur.
SPK:
Sermaye piyasasının etkin işleyişini sağlayan ve tasarruf sahiplerinin haklarını koruyan kurumdur.
BDDK:
Bankacılık sisteminin işleyişini düzenleyen ve denetleyen kurumdur.
TMSF:
Bankalardaki tasarruf mevduatını sigorta eden ve kendisine devrolan bankaların yönetim işleyişini yerine getiren kurumdur.
TBB:
Türkiye’de bulunan bankaları temsil eden kurumdur.

Kısaca Merkez Bankası; Para politikasını, fiyat istikrarını sağlayacak biçimde belirler ve uygular.

Dünyadaki Merkez Bankalarının temel işlevleri, fiyat istikrarını sağlamak, ülke içindeki para arzı, dolayısıyla para piyasasını düzenlemek, bankacılık sistemini yönlendiren kurum olarak ülkedeki kredi hacmini ve dağılımını ayarlamak, ülkenin altın ve döviz rezervlerini yönetmek, dış ödemeleri düzenlemek ve devletin veznedarlığını ya da malî ajanlığı işlevini yerine getirmektir. TCMB, fiyat istikrarını sağlamak için uygulayacağı para politikasını ve kullanacağı para politikası araçlarını, doğrudan kendisi belirler. Temel amacı ile çelişmemek kaydıyla, hükümetin büyüme ve istihdam politikalarını destekler. TCMB’nin bu görevleri yerine getirirken başvurduğu yöntemler şunlardır: Açık piyasa işlemleri yapmak, hükümetle birlikte Türk lirasının içte ve dışta değerini korumak için gerekli tedbirleri almak, kur rejimini belirlemek, zorunlu karşılık ve umumî disponibilite ile ilgili usul ve esasları belirlemek, reeskont ve avans işlemleri yapmak, ülke altın ve döviz rezervlerini yönetmek, ödeme ve menkul kıymet transferi ve mutabakat sistemleri kurmak ve bunların işlemesini sağlamak, finansal sistemde istikrarı sağlayıcı para ve döviz piyasaları ile ilgili düzenleyici tedbirleri almak ve malî piyasaları izleme

Zorunlu karşılık oranlarında düzenleme..
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca (TCMB) zorunlu karşılıklar hakkındaki değişiklik resmi gazetede yayımlandı. Buna göre resmi kuruluşlar mevduatının/katılım fonunun zorunlu karşılığa tabi yükümlülüklerden hariç tutulacak. Ağırlığı kamu bankaları üzerinden olmak üzere piyasaya 6-7 Milyar TL arası bir likidite sağlanması bekleniyor. Buna ek olarak geçtiğimiz hafta Merkez Bankası’nın Olağanüstü Genel Kurul toplantısında Hazine’ye erken kar payı ödemesi teklifi oylama sonucu ile kabul edildi. Teklifte 2018 kar payından Hazine’ye düşen miktarın %90’ının erken ödenmesi yer alıyordu. Toplantıda ayrıca önümüzdeki yıllarda genel kurulun her yıl nisan ayı yerine hesap dönemi sonundan itibaren üç ay içinde banka meclisinin belirleyeceği günde toplanması kararlaştırıldı.

TCMB zorunlu karşılık oranlarını değiştirdi ..
TCMB, finansal istikrarı desteklemek amacıyla, yabancı para mevduat/katılım fonlarına uygulanan zorunlu karşılık oranlarının vade dilimlerinde 100 baz puan arttırdığını duyurdu. Alınan kararla piyasadan 2,1 milyar dolar likiditenin çekilmesi beklenmektedir. Bu kararın TCMB Başkanı Murat Uysal’ın rezerv biriktirme politikasının bir parçası olduğu ve uygulama sonucunda TCMB’nin rezervlerini arttıracağı öngörülmektedir.

Bir Cevap Yazın