Yazı Başlıkları
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonucu başlayan çatışma, enerji fiyatlarında ciddi yükselişe neden oldu. Bu durum küresel ekonomiyi stagflasyon riskiyle karşı karşıya bırakabilir. Petrol fiyatları 85 dolar seviyesini aşarken, Avrupa’da doğalgaz fiyatları yüzde 50’nin üzerinde arttı.
Uzmanlara göre, Hürmüz Boğazı’nda olası uzun süreli kesintiler küresel büyümeyi yavaşlatırken enflasyonu da artırabilir.
Petrol Şoku Kapıda mı?
ABD ve İsrail’in İran’a hava saldırıları ile başlayan çatışma Orta Doğu’da krize dönüştü. Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği kesintiye uğrarak enerji piyasalarında büyük fiyat artışlarına yol açtı. Brent petrolü yaklaşık yüzde 9 artarak 80 doların üzerine çıktı ve 85 dolara kadar yükseldi.
- Dünya deniz yoluyla taşınan petrolün yüzde 20’si Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor.
- Brent petrol fiyatı 110 dolara kadar yükselebilir.
Avrupa’da referans doğalgaz fiyatı bir günde yüzde 50’den fazla artarak 60 euronun üzerine çıktı.
Küresel Ticaret Zaten Kırılgandı
ING ekonomistlerine göre çatışma, küresel ticaret sistemi için ciddi bir şok anlamına gelmektedir. Küresel ticaret zaten ABD gümrük tarifeleri, Covid sonrası tedarik zinciri sorunları ve Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle zor durumda.
- Ayrıca Körfez hava sahasının kapanması lojistik maliyetleri artırmaktadır.
Stagflasyon senaryosu küresel ekonomik istikrar açısından tehdit oluşturabilir.
Küresel Piyasalar Sert Satışta
Savaşın dördüncü gününde küresel piyasalarda ciddi dalgalanmalar yaşanmaktadır. Frankfurt, Madrid, Milano borsaları yaklaşık yüzde 4 düşerken, Paris, Londra ve Tokyo da kayıplar yaşamaktadır. Brent petrol 85 doların üzerine çıkarak Temmuz 2024’ten bu yana en yüksek seviyesini görmüştür.
Merkez Bankaları Zor Bir İkilemde
Yüksek enerji fiyatları enflasyonu artırırken, ekonomik büyümeyi zayıflatabilir. Bu durum merkez bankaları için karmaşık bir faiz politikası uygulama sürecini gerektirebilir.
Enerji Güvenliği Tehdidi Derinleşiyor
İran’dan gelen tehditler ve enerji arzındaki kesinti ihtimali, yeni bir enerji krizine yol açabilir.
Türkiye İçin Olası Etkiler
Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkeler için petrol fiyatlarındaki kalıcı yükselme, cari açığı artırabilir, enflasyonu etkileyebilir ve TCMB’nin faiz politikalarını zorlaştırabilir.
