İran Savaşı Küresel Gıda Krizini Tetikliyor
Enerji şokunun ötesinde daha büyük risk. İran savaşı yalnızca enerji piyasalarını değil, küresel gıda arzını da tehdit etmeye başladı. Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanma tarım ürünlerinin taşınmasını zorlaştırırken, gübre ve enerji maliyetlerindeki artış milyonlarca üreticiyi zorluyor. Uzmanlara göre savaş uzarsa, dünya yeni bir gıda krizine sürüklenebilir ve en ağır etki gelişmekte olan ülkelerde hissedilecek.
Enerji krizi gölgede bırakıyor: Asıl risk gıdada. İran savaşıyla birlikte petrol ve gaz fiyatlarındaki artış gündemin merkezine otururken, uzmanlar asıl büyük riskin gıda tarafında olduğunu vurguluyor. Hürmüz Boğazı sadece enerji değil, tarım ürünleri ve gübre ticareti açısından da kritik bir geçiş noktası. Bu nedenle savaşın etkileri tarım ve gıda zincirinde hızla hissedilmeye başladı.
- Tanzanya ve Kenya’da ihracat durma noktasında
- Tanzanya’da avokado üreticileri ürünlerini satacak pazar bulamıyor
- Kenya’da çay depoları dolup taşıyor ve hava kargo kapasitesi ciddi şekilde düştü
Küresel iklim krizi derinleşiyor ve küresel maliyet şokuyla karşı karşıya kalınmaktadır. Gelişmekte olan ülkeler için borç yükü krizi derinleştiren bir etken olabilir. Bu durumda enerji maliyetlerindeki artış ve gübre fiyatlarındaki yükseliş, üreticiler için çifte darbe anlamına gelmektedir. Bazı ülkelerde gıda fiyatlarının hızla artması beklenirken küresel açlık riski ve küresel eşitsizlikler derinleşmekte.
Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı’na göre enerji ve gübre fiyatları doğrudan bağlantılı. Gübre bileşenlerinin arzında yaşanan aksaklıklar da küresel gübre krizinin belirtilerinden biri olabilir. Sudan, Sri Lanka ve Tanzanya gibi ülkelerin yüksek gübre tedarik bağımlılığı nedeniyle daha fazla risk altında oldukları belirtilmektedir.
Savaşın uzaması halinde dünya genelinde 45 milyon kişinin daha akut açlık riskiyle karşı karşıya kalabileceği öngörülmektedir. Gelişmekte olan ülkelerdeki krize müdahale kapasitesinin sınırlı olduğu düşünüldüğünde, savaşın the tarım ve gıda sektöründe uzun süreli etkileri olabileceği beklenmektedir.
Sonuç olarak, enerji krizi ötesinde dikkate alınması gereken önemli bir konu olan İran savaşının küresel gıda güvenliğinde ciddi tehditler oluşturduğu ve uzun vadede gıda fiyatlarının artması, açlık riskinin büyümesi ve küresel eşitsizliklerin derinleşmesine sebep olabileceği belirtilmektedir.
