ABD’de yapay zeka için kadroları sadeleştiren küresel devler küçülüyor
ABD’de şirketlerin otomasyona yönelmesi ve verimlilik artışı hedefleri gibi nedenlerle işten çıkarma duyurularının yoğunlaştığı görülüyor.
10 Şubat 2026 | 13:57
- Anadolu Ajansı
Açıklanan işten çıkarmaların kaydını tutan danışmanlık şirketi Challenger, Gray & Christmas’ın ocak ayı raporuna göre, ABD merkezli işverenlerin duyurduğu işten çıkarmaların sayısı, ocakta geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 118 artarak 108 bin 435’e yükseldi.
Böylece ocaktaki işten çıkarmalar, 2009’dan bu yana ocak ayları için kaydedilen en yüksek seviyeye çıktı. Bu dönemde işten çıkarmaların en fazla gerçekleştiği sektörler ulaştırma, teknoloji, sağlık hizmetleri, kimya ve medya olarak sıralandı. İşten çıkarmaların başlıca nedenleri arasında ‘sözleşme kayıpları, piyasa ve ekonomik koşullar, yeniden yapılanma, mağaza, birim veya departman kapanmaları’ yer alırken, ‘yapay zeka uygulamalarına geçiş ve tarifeler’ de gerekçeler arasında gösterildi.
‘Beyaz yaka’ istihdamı daralıyor. Ekonomik dalgalanmalar devam ederken pek çok şirket yapay zeka yatırımlarını artırarak bu teknolojinin getirdiği verimlilik sıçramasını kurumsal yapılarını sadeleştirmek için kullanıyor. Verimlilik artışı hedeflerinin ötesinde, tüketici harcamalarındaki durgunluk, maliyet baskıları ve ekonomik yavaşlama beklentileri de şirketleri yeniden yapılandırma hamlelerine itiyor. Özellikle yapay zeka ve otomasyonun beyaz yakalı işleri dönüştürmesiyle bu alandaki istihdam daralırken, hızla değişen iş piyasasında rekabet koşulları sertleşiyor.
Teknoloji, perakende ve iletişim sektörlerindeki birçok büyük oyuncu, son dönemde peş peşe binlerce kişilik kurumsal küçülme ilan ederek bu eğilimi daha da belirginleştiriyor. Son dönemde istihdam azaltan şirketler arasında Amazon, UPS, Meta ve Nike gibi küresel devlerin yer alması, iş gücü piyasasında dengelerin değişebileceğine işaret ediyor.
Amazon kurumsal yapısını sadeleştiriyor. ABD’li e-ticaret şirketi Amazon, 28 Ocak’ta dünya genelinde yaklaşık 16 bin çalışanını daha işten çıkarma kararı aldı. Amazon İnsan Deneyimi ve Teknolojiden Sorumlu Kıdemli Başkan Yardımcısı Beth Galetti, şirket çalışanlarına gönderdiği yazıda, kararın temel gerekçesi olarak yönetim katmanlarının azaltılması, bireysel sorumlulukların artırılması ve karar alma süreçlerini yavaşlatan bürokrasinin ortadan kaldırılmasını gösterdi. Ekim 2025’te 14 bin beyaz yakalı çalışanını işten çıkaran Amazon, 2026’da yeni kesintiler olabileceği sinyalini vermişti.
Dow yapay zeka ve otomasyona ağırlık vermeyi planlıyor. Kimyasal üretim şirketi Dow Inc, 29 Ocak’ta yaklaşık 4 bin 500 kişiyi işten çıkarmayı planladığını duyurdu. Şirketten yapılan açıklamada, maliyetleri düşürmek ve verimliliği artırmak için iş süreçlerinin otomasyon ve yapay zeka ile iyileştirileceği belirtildi.
Meta, kaynaklarını yapay zeka destekli ürünlere kaydırıyor. ABD’li teknoloji devlerinden Meta’nın 13 Ocak’ta metaverse ve sanal gerçeklik ürünleri üzerinde çalışan Reality Labs biriminde yaklaşık 15 bin çalışanının yüzde 10’unu işten çıkarmayı planladığı bildirildi.
- ABD merkezli telekomünikasyon şirketi T-Mobile, geçen ay sonunda Washington eyaletine yaptığı bildirimde, ‘değişen iş ihtiyaçları nedeniyle’ işten çıkarma yapacağını açıkladı. Bildirimde, çeşitli pozisyonlardaki 393 çalışanın işine nisan ayında son verileceği aktarıldı.
- Walmart da geçen ay New Jersey eyaletine yaptığı bildirimde, şirketin konum ve iş stratejisindeki son değişikliklerin, eyalette bulunan veya buraya bağlı çalışan bazı pozisyonların taşınmasına ve bazı pozisyonların kaldırılmasına neden olduğu ifade edildi. Bildirimde bu yapılanmadan Hoboken ofisinde 100 çalışanın etkileneceği kaydedildi. Şirket, geçen yıl da New Jersey’de 700’e yakın çalışanın işine son vereceğini duyurmuştu.
- Ülke basınında yer alan haberlere göre ABD’li perakende zinciri Target, çalışanlarına gönderdiği notta, müşteri deneyimini iyileştirmek için mağazaları yönetme ve denetleme şeklini değiştirdiğini bildirdi.
