Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) blog sayfasında “2026 Yılı Tüketici Fiyat Endeksindeki Güncellemeler ve Etkileri” başlıklı bir analiz yayımladı. Analizde, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) uluslararası kriterlere uyum kapsamında TÜFE hesaplama yönteminde yapılan değişikliklerin TÜFE’ye yansımaları ele alındı.
Merkez Bankası’nın analizi, söz konusu analizde şu ifadelere yer verildi: “Hanehalkının tükettiği mal ve hizmet fiyatlarının zaman içindeki değişimini ölçen Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından Avrupa Birliği (AB) standartlarıyla uyumlu biçimde hesaplanıyor. Ocak 2026 itibarıyla TÜİK, uluslararası kriterlere uyum kapsamında TÜFE hesaplama yönteminde üç alanda metodolojik değişikliğe gitti.
- Eski sınıflandırmada harcama kalemleri 12 ana grup, 43 alt grup ve 407 madde olarak belirlenmişti. Ancak zaman içinde tüketim alışkanlıklarının değişmesi ve ürün çeşitliliğinin artmasıyla bazı kategoriler güncelliğini yitirdi. Yeni ürün ve hizmetlerin sınıflandırılması da zorlaştı. Bu nedenle, Birleşmiş Milletler tarafından oluşturulan ve AB ülkelerinde zorunlu hale getirilen yeni sınıflamaya geçildi.
- Yeni sınıflama, güncel tüketim yapısını daha iyi yansıtacak şekilde kategori sayısını artırırken, mal ve hizmet ayrımını da netleştirdi. Ayrıca çevrim içi hizmetler (paket yemek servisi taşıma ücreti vb.) ve yeni tüketim biçimleri (elektrikli otomobillerin şarjı, çamaşır kurutma makinası vb.) de kapsama dâhil edildi.
- Buna ek olarak, harcama kalemleri eski grup sayısı olan 12 yerine 13 ana grup altında yeniden düzenlendi. Heterojen yapısı sebebiyle “Çeşitli Mal ve Hizmetler” ana grubunda yer alan bazı kalemler ayrıştırılarak “Sigorta ve Finansal Hizmetler” ve “Kişisel Bakım, Sosyal Koruma ve Çeşitli Mal ve Hizmetler” başlıkları altında yeniden tanımlandı. Bunun yanı sıra “Haberleşme” ana grubunun kapsamı genişletilerek “Bilgi ve İletişim”, “Eğlence ve Kültür” ana grubu ise “Eğlence, Dinlence, Spor ve Kültür” olarak yeniden sınıflandırıldı.
Sınıflandırma değişikliğiyle eş zamanlı olarak TÜFE’nin baz yılı da 2025 olarak güncellendi. Endeksin yeni baz yılına göre yeniden ölçeklendirilmesi, geçmiş aylık ve yıllık enflasyon oranlarını etkilemiyor.
