İran savaşı ve yükselen petrol fiyatları, Türkiye’de bankaları ticari kredi faizlerini 5-6 puan artırmaya zorluyor
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a saldırmasıyla başlayan savaşın finansal etkileri giderek netlik kazanıyor. Ortadoğu’da artan gerilimin Hürmüz Boğazı’ndaki geçişleri etkilemesi petrol fiyatlarını; 100 doların üzerine demirleyen Brent petrol de küresel enflasyon endişelerini tırmandırdı.
Dünya genelinde faiz indirim beklentilerinin ötelenmesine yol açan bu durum, Merkez Bankası’nın (TCMB) kararlarını, Türkiye’deki bankacılık sistemini ve krediye erişmek isteyen vatandaşı ve iş dünyasını da etkilemeye başladı. Bankalar, kredilere getirilen yüzde 2’lik büyüme sınırından dolayı bir süredir ticari kredi veremiyordu. Yeni limitler ise 30 Mart’ta açılacaktı. Bazı bankalar, kredi limitlerinin açılmasının beklendiği gelecek hafta başından itibaren, faiz artırımına hazırlanıyor. Ticari kredi faizlerinin 5-6 puanlık artışa gidilerek yüzde 50’ye yükseltilmesi yönünde bir hazırlık olduğu belirtiliyor; bunun bireysel kredi faizlerine de yansıması bekleniyor.
- Malumun İlâmi
Faizlerin artacak olması piyasa aktörleri için şaşırtıcı değil; aksine ‘malumun ilamı’. Ayrıca sadece Türkiye için değil, dünya geneli için de geçerli. Petrol fiyatlarının yüksek seyrini korumasıyla enflasyonist baskıların artabileceğine dair öngörüler, merkez bankalarının gelecek dönemde sıkılaşma adımı atabileceğine ilişkin tahminleri güçlendirmiş durumda.
- Amaç, Fazla TL ile Döviz Talebini Engelleme
Ticari kredi faizlerinde beklenen faiz artırımının nedeni döviz talebini dizginleme planı. “Bir süredir TCMB ciddi anlamda tek bir konuya odaklanıyor. O da döviz rezervleri” diyen yönetici, “Dövizde en ufak yukarı yönlü hareket, direkt enflasyonu besliyor ve Merkez’in ana hedefi de enflasyonu dizginlemek, aşağı çekmek. Bu nedenle kurda bir atak olduğu zaman rezervlerini devreye sokuyor. Dolayısıyla Merkez Bankası, krediyle yaratılan fazla TL’nin de dövize kaymasını istemiyor. Ticari kredi faizlerinde artış hazırlığının temel nedeni bu. Yani toplumu tamamen ilgilendiren, genel ekonomiye zarar verme ihtimali olan bir konuda önlem almak” değerlendirmesinde bulundu.
