ENFLASYON HEDEFLEMELERİ VE TÜRKİYE EKONOMİSİ
Enflasyon, ekonomik istikrarı aşındıran, gelir dağılımını bozan, yatırım kararlarını belirsizleştiren ve uzun vadeli büyüme potansiyelini sistematik olarak sınırlayan bir sorundur.
Enflasyon hedeflemesi rejimi, merkez bankalarının şeffaf, kurallara dayalı ve hesap verebilir bir çerçevede fiyat istikrarını önceliklendirdiği bir para politikası yaklaşımıdır. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2006’dan itibaren bu rejimi uygulamakta ve uzun vadeli nokta hedefini %5 (±2 puan belirsizlik aralığı) olarak sürdürmektedir.
- Enflasyon hedeflemesi, merkez bankasının kamuoyuna önceden ilan ettiği enflasyon oranına odaklanarak politika faizini, likidite yönetimini ve makro ihtiyati araçları bu hedef doğrultusunda kalibre ettiği bir rejimdir.
- Türkiye’de 1211 sayılı TCMB Kanunu’nun 42. maddesi, hedef sapması durumunda hükümete açık mektup yazma yükümlülüğünü getirerek hesap verebilirliği kurumsallaştırmakta ve enflasyon beklentilerinin demirlenmesini (anchoring) sağlamaktadır.
Bu mekanizma, ekonomik karar alıcıların rasyonel beklentilerini istikrara kavuşturmaktadır.
Enflasyon Hedeflemesinin Teorik Temelleri Rejimin kuramsal temeli, Kydland ve Prescott’un (1977) zaman tutarsızlığı hipotezine dayanmaktadır. Buna göre, kısa vadeli politik baskılar hükümetleri enflasyonist para arzına yöneltmekte ve rasyonel beklentileri bozmaktadır. Bağımsız bir merkez bankasının kurallara bağlı hedef ilan etmesi bu sorunu gidermektedir. Yeni Keynesyen modellerde fiyat katılıkları nedeniyle enflasyon rasyonel beklentilerle belirlenmekte; merkez bankası hedefi demirleyerek ataleti kırmaktadır. Taylor Kuralı uyarınca politika faizi, enflasyon sapmasına 1’den fazla tepki vererek talep enflasyonunu kontrol etmektedir. Maliyet şoklarında ise esnek enflasyon hedeflemesi yaklaşımı büyüme ve istihdam kaygılarını dikkate alarak aşırı sıkılaştırmadan kaçınmaktadır.
