ABD’den Irak’a sert mesaj: İran etkisi sürerse petrol gelirleri riske girebilir
Reuters’a konuşan kaynaklara göre ABD, İran destekli silahlı grupların yeni Irak hükümetinde yer alması halinde Bağdat’a yönelik ağır yaptırımlar uygulayabileceği uyarısında bulundu. Bu yaptırımlar arasında Irak’ın hayati öneme sahip petrol gelirlerine erişimin kısıtlanması da bulunuyor. Washington’un mesajı, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Irak’ta İran nüfuzunu sınırlamaya yönelik en sert adımlarından biri olarak değerlendiriliyor.
- Washington’dan Bağdat’a açık uyarı
- Reuters’ın aktardığına göre ABD, son iki ay içinde Iraklı üst düzey siyasetçilere ve Şii liderlere, İran destekli silahlı grupların yeni kabinede temsil edilmesi halinde Washington’un Irak devleti hedefli yaptırımlara yönelebileceğini iletti. Uyarıların, Bağdat’taki ABD maslahatgüzarı Joshua Harris tarafından defalarca dile getirildiği belirtildi.
Petrol gelirleri ABD’nin elinde kritik bir kaldıraç
Irak, OPEC’in önde gelen petrol üreticilerinden biri olmasına rağmen, petrol ihracatından elde edilen gelirlerin büyük bölümü New York Federal Rezerv Bankası nezdinde Irak Merkez Bankası adına tutulan hesaplarda bulunuyor. Bu yapı, 2003 ABD işgalinden bu yana Washington’a fiili bir denetim gücü sağlıyor. ABD bugüne kadar Irak bankacılık sistemine yönelik yaptırımlarla İran’ın dolar erişimini sınırlamaya çalıştı, ancak petrol gelirlerinden gelen dolar transferlerini kesmekten kaçındı. Reuters’a göre son uyarılar, bu çizginin değişebileceğine işaret ediyor.
- İran bağlantılı 58 milletvekili mercek altında
- Kaynaklar, ABD’nin özellikle İran’la bağlantılı olduğu değerlendirilen 58 milletvekilinin yeni kabinede yer almasına karşı çıktığını aktardı. Bu isimlerin hükümete girmesi halinde Washington’un yeni hükümetle ilişkileri askıya alabileceği ve dolar transferlerini durdurabileceği ifade ediliyor.
ABD’den “egemenlik” vurgusu
ABD Dışişleri Bakanlığı ise Reuters’a yaptığı açıklamada, “ABD, Irak’ın egemenliğini desteklemektedir. İran destekli milislerin, bölgeye istikrarsızlık ve terör ihraç eden faaliyetlerine Irak’ta yer yoktur” ifadelerini kullandı. Ancak yaptırım tehditlerinin detaylarına girilmedi. Trump yönetimi, göreve geldiğinden bu yana İran’ın bölgesel etkisini kırmayı öncelik haline getirmiş durumda. Trump’ın geçtiğimiz aylarda İran’daki nükleer tesisleri hedef alan saldırılar sonrası askeri müdahale tehdidini yinelemesi, bu politikanın sertliğini gösteriyor.
- Maliki krizi tansiyonu artırıyor
- Öte yandan Irak’taki Şii Koordinasyon Çerçevesi, ABD’nin uyarılarına rağmen eski Başbakan Nuri el-Maliki’yi yeniden başbakanlığa aday gösterdiğini açıkladı. Maliki, Trump’ın “destek çekilir” uyarısını “Irak’ın iç işlerine açık müdahale” olarak nitelendirdi. ABD, Maliki’nin dönüşünü İran yanlısı çizginin güçlenmesi olarak görüyor. Analistler, Washington’un Irak üzerindeki en güçlü baskı aracının dolar ve petrol gelirleri olduğunu vurguluyor.
Uzmanlar uyarıyor: “ABD’nin kaldıraç gücü çok yüksek”
Chatham House Irak Girişimi Direktörü Renad Mansour’a göre, İran bağlantılı silahlı gruplar Irak bürokrasisi içinde giderek daha fazla pay sahibi oluyor. Mansour, “ABD dolarına erişimin kesilmesi tehdidi, Irak ekonomisinin nasıl işlediği düşünüldüğünde son derece caydırıcı” değerlendirmesini yaptı.
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
