Orta Doğu Krizi Dolar Likidite Şoku Yarattı
Orta Doğu’da hızla tırmanan savaş, küresel piyasalarda dolar talebini keskin biçimde artırdı. Yatırımcılar belirsizlik ortamında dünyanın en likit varlığı olarak görülen dolara yönelirken uzmanlar, dolar merkezli finansal sistemden çok kutuplu bir yapıya geçiş sürecinin kriz dönemlerinde ciddi dalgalanmalara yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Savaş Güvenli Liman Talebini Artırdı
- ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla genişleyen Orta Doğu savaşı küresel piyasalarda güvenli liman talebini yeniden artırdı.
- Belirsizlik ortamında yatırımcılar hızla ABD dolarına yönelirken, bu durum doların değerinde keskin bir yükselişe yol açtı.
Küresel Piyasalarda Sert Dalgalanma
- Orta Doğu’daki savaşın yarattığı şok küresel piyasalarda sert hareketlere neden oldu.
- Yılın ilk iki ayında güçlü performans gösteren bazı borsalar hızla değer kaybetti.
“Sorun Büyüme Değil, Likidite”
Satori Insights kurucusu Matt King’e göre doların bu kadar hızlı yükselmesinin nedeni ekonomik beklentilerdeki ani değişim değil. King’e göre asıl sorun piyasalardaki likidite akışının hızla tersine dönmesi. King bu durumu şöyle özetliyor: “Bu hareket büyüme ya da enflasyon beklentilerinde değişimden kaynaklanmıyor. Bu tamamen para akışıyla ilgili. Yatırımcılar hızla likiditeye yöneliyor.”
Dolar Hâlâ Küresel Sistemin Merkezi
Son yıllarda doların küresel finans sistemindeki hakimiyetinin azaldığı yönünde tartışmalar artıyor. Küresel İşlemlerin Büyük Bölümü Hâlâ Dolarla: Uluslararası Ödemeler Bankası verilerine göre dolar küresel döviz işlemlerinin %89’unda yer alıyor. Bu oran son 25 yılın en yüksek seviyelerinden biri.
Çok Kutuplu Para Sistemi Tartışması
Barry Eichengreen’e göre küresel para sistemi giderek çok kutuplu bir yapıya dönüşüyor. Ancak geçiş sürecinin yeterli alternatif olmadığı belirtiliyor. Eichengreen, bu durumu şöyle özetliyor: “Doların yerini alabilecek açık bir alternatif henüz yok. Bu nedenle geçiş sürecinin çok yavaş ve sorunsuz ilerlemesini umuyoruz.”
Küresel Sistem “Kırılgan Bir Noktada”
Eichengreen’e göre dünya ekonomisi oldukça hassas bir dönemden geçiyor. Doların küresel finans sistemindeki rolü azalırken yeni bir sistemin henüz tam oluşmamış olması ciddi bir kırılganlık yaratıyor. Eichengreen durumu şöyle özetliyor: “Henüz doların yerini alabilecek alternatif bir küresel likidite kaynağı yok. Bu nedenle tarihsel olarak oldukça hassas bir dönemdeyiz.”
