İran ve ABD Umman’da Görüştü: Bölgede Savaş Endişesi Sürerken Diplomasi Arayışı
İran ile ABD, bölgede artan savaş endişeleri gölgesinde Umman’ın başkenti Maskat’ta dolaylı görüşmeler gerçekleştirdi. Taraflar temkinli bir iyimserlik mesajı verirken, karşılıklı güvensizlik, ABD’nin askeri baskısı ve yeni yaptırım tehditleri sürecin kırılganlığını koruduğunu gösterdi. Washington’un talepleri ile Tahran’ın “kırmızı çizgileri” arasındaki mesafe ise henüz kapanmış değil.
“İyi Bir Başlangıç Ama Güvensizlik Sürüyor”
İran Dışişleri Bakanı Abbas Araqchi, görüşmelerin ardından İran devlet televizyonuna yaptığı açıklamada, dolaylı temasların “iyi bir başlangıç” olduğunu söyledi. Araqchi, sürecin nasıl devam edeceğine dair kararın, “başkentlerle yapılacak istişarelerin ardından” verileceğini belirtti.
Ancak İranlı bakan, taraflar arasında ciddi bir güvensizlik ortamı bulunduğunu vurguladı. Bu güvensizliğin temelinde, ABD’nin haziran ayında İsrail ile İran arasında yaşanan 12 günlük çatışma sırasında İran’ın nükleer tesislerine yönelik saldırıları yer alıyor. Söz konusu saldırılar, daha önce planlanan dolaylı müzakere turunun hemen öncesinde gerçekleşmişti.
Umman Arabulucu Rolünü Sürdürdü
Umman Dışişleri Bakanı Badr bin Hamad Al Busaidi, cuma günü ABD ve İran heyetleriyle ayrı ayrı birçok görüşme gerçekleştirdi ve taraflar arasında mesaj trafiğini sağladı. Al Busaidi, görüşmelerin “İran ve Amerikan taraflarının yaklaşımlarını netleştirmek ve olası ilerleme alanlarını tespit etmek açısından faydalı” olduğunu belirterek, uygun koşullar oluştuğunda yeniden bir araya gelmeyi hedeflediklerini söyledi.
Trump Askeri Seçenekleri Masada Tutuyor
Maskat’taki görüşmeler, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik askeri seçenekleri değerlendirdiği bir dönemde gerçekleşti. Washington, USS Abraham Lincoln uçak gemisi ve ona eşlik eden savaş gemileri ile savaş uçaklarını İran’a yakın sulara konuşlandırdı. ABD ayrıca bölgedeki askeri üslerinde hava savunma sistemlerini güçlendirdi.
- Washington, İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurmasını istiyor.
- ABD ayrıca İran’ın balistik füze programının sınırlandırılmasını ve Tahran’ın Irak, Lübnan, Yemen ve Suriye’deki müttefik silahlı gruplara verdiği desteğin sona erdirilmesini talep ediyor.
İran yönetimi ise müzakerelerin yalnızca nükleer başlıkla sınırlı kalacağını, füze programı ya da bölgesel politikaların “kırmızı çizgi” olduğunu vurguluyor. Araqchi, görüşmelerde İran halkının “meşru haklarını” savunduğunu belirterek, ABD’nin savaş tehditlerinin sona ermesini istedi.
Trump, İran’la iş yapan ülkelere yönelik gümrük tarifeleri uygulanmasının önünü açan bir başkanlık kararnamesini imzaladı. Kararname, ABD’ye ithal edilen ve doğrudan ya da dolaylı olarak İran’la ticaret yapan ülkelerin mallarına ek vergi getirilebileceğini öngörüyor.
ABD yönetimi, Maskat’taki görüşmelerin hemen ardından İran petrol ticaretiyle bağlantılı olduğu iddia edilen çok sayıda tanker ve şirkete yeni yaptırımlar açıkladı.
