Bütçe Açığı 224 milyar TL’ye çıktı, ceza kaleminde tarihi sıçrama yaşandı
Yılın tamamında 348 milyon 398 milyon liralık para cezası öngörülürken, sadece Ocak ayında kesilen para cezası miktarı 801 milyon 833 milyon lira oldu. Artırılan trafik cezalarına rağmen bütçede 73 milyar 344 milyon lira olarak hedeflenen trafik cezası kaleminde, sadece Ocak’ta kesilen ceza miktarı bunun yüzde 67’sine karşılık gelen 49.4 milyar lira düzeyinde gerçekleşti. Hazine ve Maliye Bakanlığı 2026 yılı Ocak ayına ilişkin bütçe uygulama sonuçlarını açıkladı ve bütçe yılın ilk ayında 224 milyar 611 milyon lira açık verdi. Bu yıl toplam 16 trilyon 2 milyar lira genel bütçe geliri hedeflenirken, Ocak ayında 4 trilyon 397 milyar liralık tahakkuk oluştu. Yapılan tahsilat ise bunun yüzde 31.8’ine karşılık gelen yüzde 31.8 oranında kaldı.
FAİZ, PAY VE CEZA KALEMİ
Yılın tamamında 1 trilyon 639 milyar lira gelirin beklendiği faiz, pay ve ceza kaleminde Ocak ayında tahakkuk miktarı 1 trilyon 588 milyar lira oldu. Bunun 744 milyar 759 milyon lirası faiz gelirlerinden oluştu. Para cezaları kaleminde ise 801 milyon 839 milyon liralık tahakkuk karşılık 20 milyon 753 milyon liralık tahsilat yapıldı.
Yılın tamamında 73 milyar 344 milyon lira gelirin beklendiği trafik cezaları kaleminde, Ocak ayında 49 milyar 435 milyon liralık tahakkuk ve 5 milyar 867 milyon liralık tahsilat gerçekleştirildi. 2026 yılı Ocak ayında 613 milyar 285 milyon lira vergi cezası tahakkuk edilirdi. Bu kalemde yılın tamamında 196 milyar 42 milyon liralık gelir bekleniyordu.
Vergi cezaları arasında en yüksek tutar ise yılın tamamında 41 milyar 966 milyon lira gelirin beklendiği ‘diğer para cezaları’ kaleminde 586 milyar 425 milyon lira ile gerçekleşti. Bu kalemde geçen yılın tamamında 597 milyar 740 milyon liralık tahsilat yapılmıştı. Bir başka ifade ile sadece fayda ‘diğer para cezaları’ kalemindeki tahakkuk, geçen yılın tamamındaki tahakkuk miktarına eşit seviyede gerçekleşti.
CEZA KALEMİNDEKİ YÜKSEK ARTIŞ YOĞUN DENETİMDEN
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in geçen yıldan itibaren hızlandırdığı kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamındaki denetimlerin etkisi yılın ilk ayındaki bütçe uygulama sonuçlarında kendisini gösterdi. Bütçeye konulan ödeneğin çok daha fazlasının tahakkuk ettirildiği para cezaları kaleminin çok önemli bölümü, belge düzenine uymama, fiş kesmeme, sevk irsaliyesi kesmeme, gibi eylemlerine yönelik kesilen cezalardan kaynaklandı.
Kaynaklar, özellikle 2024 yılında caydırıcılığı artırmak için özel usulsüzlük cezalarında dikkat çekici artışlar yapıldığına dikkat çektiler. Kaynaklar, bütçe hedefi ile gerçekleşmelerin tutmamasını ise “Bakanlık insanları psikolojik olarak etkilememek için bütçenin ceza beklentileri kalemini daha temkinli belirliyor” şeklinde yorumladılar.
