39
İki kurumdan İran’a saldırı sonrası ilk değerlendirmeler: Olası senaryolar ve piyasa notları
ABD ve İsrail’in hafta sonu İran’a yönelik saldırılarıyla Ortadoğu’da tansiyon sert şekilde yükselirken, piyasalarda risk iştahı hızla zayıfladı. İran’ın bölgedeki ABD üslerine yönelik misilleme hamleleri ve Hürmüz Boğazı çevresinde artan belirsizlik, yatırımcıları altın gibi güvenli limanlara yöneltirken borsalara satış geldi, petrol ve doğalgaz fiyatları yeniden jeopolitik risk primiyle yukarı hareket etti. Bu aşamada önümüzdeki sürece dair öngörüde bulunmak oldukça zorlaşmış durumda.
- Dalga boyu artacak: ABD ve İsrail’in İran’a karşı ortak saldırı başlatması küresel piyasalarda da dalgalanmaları beraberinde getiriyor. Piyasaların gelişmelere ilk tepkisinde; petrol fiyatlarındaki yükselişin küresel çapta enflasyonist riskleri ve büyümeler üzerindeki baskıyı artırarak borsalara satış getirdiği, kıymetli madenlerde ve dolarda ise değer kazanımı yaşandığı görülüyor.
- Brent petrolde son durum: ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrasında Ortadoğu’da tansiyonun sert biçimde yükselmesi, küresel enerji arzında aksama riskini artırması ile petrol fiyatları yeni haftaya sert yükselişle başladı.
- Altın ve gümüşte fiyatlamalar: Son gelişmelerle güvenli liman talebinin yeniden ivme kazanması, altın fiyatlarının da yukarı yönlü eğilimini sürdürmesine neden oluyor.
- SPK ve TCMB’den önlemler geldi: Sermaye Piyasaları Kurumu (SPK) çatışmaların sermaye piyasasına olası etkilerinin sınırlandırılması için 6 Mart’a kadar pay piyasalarında açığa satış işlemlerinin yasaklanmasına karar verdi. TCMB ise 1 hafta vadeli repo ihalelerine bir süreliğine ara verilmesinin kararlaştırıldığını duyurdu.
- BİST-100 Endeksi haftaya kayıpla başladı: Şubat ayı boyunca durgun bir performans sergileyen BİST-100 Endeksi, yeni haftaya önceki kapanışa göre yüzde 5,32 azalışla başladı.
- İş Yatırım ve Deniz Yatırım’dan kritik analizler: Mevcut aşamada önümüzdeki sürece dair öngörüde bulunmak oldukça zorlaşmış durumda.
- 20 milyon varil petrol ihracatının akıbeti ne olacak? İş Yatırım’ın İran’a saldırı sonrası ilk değerlendirmesi: ‘Uzun sürecek bir savaş, tahvil faizlerinin yükselmesine ve banka hisselerinde satışa yol açar’.
- Brent petrol 100 doları hangi senaryoda görebilir? Petrol piyasası ABD’nin İran’a saldırısını büyük ölçüde fiyatladı. Enerji uzmanları; Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmaya devam ettiği bir senaryoda Brent petrolün hızla 80 doları geçeceğini, ardından 100 doları hedefleyeceğini tahmin ediyor.
- Doğalgaz fiyatları yükselebilir mi? ABD ve Avustralya’nın ardından dünyanın üçüncü büyük LNG ihracatçısı olan Katar ihracatının tamamını Hürmüz üzerinden yapıyor. Hürmüz’ün kapalı kalması durumunda Avrupa’nın ihtiyacı ABD ve Norveç üzerinden karşılanmaya çalışılacak.
- Bu senaryonun Türkiye ekonomisi ve piyasaları üzerindeki etkisi ne olur? Türkiye ekonomisi İran şoku ile kapsamlı bir dezenflasyon programı uygulayarak güçlendiği bir dönemde karşılaştı. Uzun sürecek bir ABD-İsrail-İran savaşı coğrafi yakınlığımız nedeniyle hiç şüphesiz Türkiye ekonomisini piyasalarını olumsuz etkileyecektir.
- Ekonomi yönetimi şok büyürse nasıl tepki verebilir? Petrol ve doğalgaz ithalatının fiyat esnekliğinin düşük olduğu varsayımıyla şok büyüdükçe ve kalıcı hale geldikçe, enflasyon ve cari açık üzerindeki olumsuz etki TCMB’nin hesaplamalarının üzerine çıkar.
- İran şoku sonrası piyasa etkisi nasıl olur? Orta vadeli piyasa etkisi savaşın ne kadar uzun süreceğine, enflasyonu, cari denge ve büyümeyi ne kadar etkileyeceğine bağlı olarak belirlenecek.
- Orta vadeli değerlendirme için erken mi? Kısa vadeli başlıkları izleyerek süreç içerisinde tepki göstermek ve pozisyon ayarlamasına gitmek daha sağlıklı olacaktır.
- Pozisyon ayarlamaları ihtimaller dahilinde mi? Kısa vadeli başlıkları yakından izleyerek süreç içerisinde tepki göstermek ve pozisyon ayarlamasına gitmek şüphesiz daha sağlıklı olacaktır.
